„Maria adiuvit” – 400 lat cudownej obrony Gliwic i ślubowanej pielgrzymki na Jasną Górę
400 lat temu Gliwice doświadczyły wydarzeń, które na trwałe zapisały się w historii miasta i lokalnego Kościoła. Z tej okazji w sobotę 3 października 2026 roku w Gliwicach odbędzie się konferencja naukowa „Maria adiuvit” („Maryja pomogła”), poświęcona cudownej obronie Gliwic oraz tradycji ślubowanej pielgrzymki na Jasną Górę.
Jubileuszowe spotkanie będzie okazją do spojrzenia na wydarzenia z lat 1626–1627, ich historyczny kontekst, a także na rozwijającą się przez kolejne stulecia tradycję gliwickiego pielgrzymowania.
Według zachowanego przekazu mieszkańcy Gliwic, zagrożonych podczas wojny trzydziestoletniej przez wojska Ernsta von Mansfelda, mieli doświadczyć szczególnej opieki Maryi. W chwili szturmu nad murami miasta miała ukazać się Matka Boża, która ochroniła Gliwice swoim płaszczem. Wdzięczni mieszkańcy złożyli wówczas ślubowanie pielgrzymowania na Jasną Górę.
Tegoroczna konferencja będzie więc nie tylko spotkaniem historyków i badaczy, ale również okazją do głębszego poznania korzeni tradycji, którą współcześnie kontynuują kolejne pokolenia gliwickich pielgrzymów.
Od historii obrony Gliwic do współczesnej pielgrzymki
Program konferencji został podzielony na trzy części.
Pierwsza z nich, zatytułowana „Wokół historycznych wydarzeń – prawda – legenda”, poświęcona będzie wydarzeniom związanym z wojną trzydziestoletnią, cudowną obroną Gliwic, kultem maryjnym oraz źródłom dotyczącym śląskiego pielgrzymowania na Jasną Górę.
Wśród prelegentów znajdą się m.in. bp prof. Jan Kopiec, ks. dr hab. Piotr Górecki, prof. UO, o. dr Dariusz Cichor OSPPE oraz mgr Bogusław Małusecki.
Druga część będzie koncentrować się już bezpośrednio na gliwickim pielgrzymowaniu na Jasną Górę i Górę Świętej Anny. Zaplanowano wystąpienia dotyczące materialnych świadectw cudownych wydarzeń, historii pielgrzymowania po 1945 roku oraz współczesnej Gliwickiej Pieszej Pielgrzymki na Jasną Górę.
W tej części głos zabiorą również ks. Adam Jasiurkowski i ks. Artur Pytel, którzy przedstawią komunikaty dotyczące Gliwickiej Pieszej Pielgrzymki na Jasną Górę.
Konferencja „Maria adiuvit” – program
12:00–12:15 – Otwarcie
ks. prof. K. Kałuża, ks. dr Piotr Grzegorzewicz
12:15–12:30 – Wprowadzenie do konferencji
bp gliwicki dr Sławomir Oder
Część pierwsza – Wokół historycznych wydarzeń: prawda – legenda
12:30–13:10
bp prof. Jan Kopiec – „Między przerażeniem a nadzieją. Śląsk w okresie wojny trzydziestoletniej (1618–1648)”
13:10–13:40
ks. dr hab. Piotr Górecki, prof. UO – „Maryja przyszła z pomocą. Gliwickie wydarzenia z 1626 i 1627 r.”
13:40–14:20
o. dr Dariusz Cichor OSPPE – „Śląskie pielgrzymowanie do Czarnej Madonny w źródłach klasztoru jasnogórskiego (XVIII–XIX w.)”
14:20–14:40
mgr Bogusław Małusecki – „Gliwickie obchody jubileuszowe w 1926 r.”
14:40–15:00 – Dyskusja
15:00–15:30 – Przerwa
Część druga – Gliwickie pielgrzymowanie na Jasną Górę i Górę Świętej Anny
15:30–15:50
ks. dr Grzegorz Grąbczewski – „Materialne świadectwa cudownych wydarzeń i gliwickiego pielgrzymowania”
15:50–16:20
dr Bogusław Tracz, mgr Mariusz Kucharz – „Gliwickie pielgrzymowanie na Górę Świętej Anny po 1945 r. – przeszłość i teraźniejszość”
16:30–16:50
ks. mgr Adam Jasiurkowski, ks. mgr Artur Pytel – „Gliwicka Piesza Pielgrzymka na Jasną Górę. Komunikaty”
Część trzecia – Nabożeństwo różańcowe w katedrze
17:00–17:30
Prowadzenie: ks. mgr lic. Adam Kozak
Nie tylko konferencja – także publikacja
Z konferencją związana jest również publikacja pod tym samym tytułem – „Maria adiuvit” – poświęcona historii cudownej obrony Gliwic oraz ślubowanej pielgrzymki na Jasną Górę. Książka została przygotowana pod redakcją ks. Piotra Góreckiego.
To właśnie połączenie historycznych źródeł, badań naukowych i żywej tradycji pielgrzymowania sprawia, że jubileusz może być okazją nie tylko do wspominania wydarzeń sprzed czterech wieków, ale również do lepszego zrozumienia tradycji, która trwa do dziś.
Zapraszamy do udziału
Konferencja „Maria adiuvit” odbędzie się:
3 października 2026 roku (sobota)
Centrum Edukacyjne im. św. Jana Pawła II w Gliwicach
początek: godz. 12:00
Po zakończeniu konferencji, o godz. 17:00, w Katedrze Gliwickiej odbędzie się nabożeństwo różańcowe. Spotkanie ma charakter otwarty i jest skierowane do wszystkich zainteresowanych.
Zapraszamy wszystkich, którym bliska jest historia Gliwic, kult Maryi oraz tradycja gliwickiego pielgrzymowania na Jasną Górę.
